Ιστορικά στοιχεία δεν έχουμε στη διάθεση μας που να μας πληροφορούν για την ακριβή περίοδο δημιουργίας του χωριού μας. Από μελετητές της ιστορίας της γενικότερης περιοχής μαθαίνουμε ότι στα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αναφέρεται το χωριό Μπούζι ή Μπούζα ή Μπούγα στο σύνολο των χωριών που αποτελούσαν το δήμο της Λιοδώρας κατά το 17^ο και 18^ο αιώνα.

Παραθέτουμε ένα απόσπασμα από άρθρο του Σωκράτη Μάσσια που δημοσιεύθηκε στην επετηρίδα Μάραθα 2009:

Χρονολογική ταυτότητα των χωριών του Δήμου Ηραίας

"Στην απογραφή Γκριμάνη 1700, αναφέρονται και τα εξής νέα χωριά που εντωμεταξύ δημιουργήθηκαν και ανήκουν στο δήμο Ηραίας: Παλούμπα, Βάλακα, Ζουλάτικα, Καραχασάνι, Λιοδώρα, Λότι, Μπουγιάτι, Μπούζα, Παπαδά, Πυρί, Τουρκοράφτη. Τα χωριά αυτά εκτός από το Βάλακα, συνεχίζουν να υπάρχουν μέχρι σήμερα. Δημιουργήθηκαν κατά το διάστημα της 2^ης περίπου εκατονταετίας της τουρκικής κατάκτησης (1585 – 1685), τότε που είναι έντονη η αγωνιστικότητα και η προσφορά των ονομαζόμενων Stratiati, που ήταν άτακτα ελληνικά εμπειροπόλεμα σώματα και τρομοκρατούσαν τους Τούρκους.

Κατά τον 18^ο αιώνα δημιουργούνται τέλος τα νέα χωριά Αη Γιάννης, Αναζύρι, Ανεμοδούρι, Κακουρέϊκα, Λαγάφτι και Ζάλες, Λυκούρεσι και Γούβες, Μερκίνιζα, Μπαρδάκι και Τσιρίμπασι, εκ των οποίων το Ανασύρι, το Ανεμοδούρι, το Λαγάφτι και Ζάλες θα ερημώσουν κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου και Β’ ενώ τα υπόλοιπα διατηρούνται μέχρι σήμερα''.

Το χωριό παλαιότερα ονομαζόταν Μπούζα. Η λαϊκή παράδοση λέει ότι πήρε το όνομα από το πρώτο κάτοικο που καταγόταν από το Μπούζι Μεσσηνίας. Ο άνθρωπος αυτός ήρθε καταδιωγμένος και κυνηγημένος από τη περιοχή του -λέγεται ότι είχε σκοτώσει κάποιον Τούρκο- άγνωστο πότε ακριβώς, σίγουρα όμως κατά τη περίοδο της Τουρκοκρατίας. Βρήκε ασφαλές καταφύγιο στη περιοχή «Ούρα» (σημ. η Ούρα-της Ούρας) κάτω από το χωριό που ξέρουμε σήμερα και λίγο πιο πάνω από τη Γκούρα. Μια μέρα καθώς έβοσκε το κοπάδι του βορειότερα από το σημείο που κατοικούσε, βγήκε μέσα από τα πυκνά φυλλώματα (πατουλιές) και την οργιώδη βλάστηση ένας τράγος έχοντας βρεγμένα τα γένια του. Ο τσοπάνος έβγαλε το συμπέρασμα ότι εκεί έχει νερό. Λέγεται ότι το σημείο ήταν εκείνο που κατασκευάστηκε η βρύση, η οποία σήμερα έχει χωθεί από πέτρες και χώματα. Κατ’ άλλους είναι η στέρνα απ’ όπου ποτίζονται τα περιβόλια. Αυτό το γεγονός τον οδήγησε στο να μεταφερθεί ψηλότερα και να στήσει το νοικοκυριό του στο σημείο που είναι σήμερα ο Κάτου Μαχαλάς του χωριού. Μέχρι πρόσφατα οι κάτοικοι είχαν εντοπίσει ευρήματα στη περιοχή της «Ούρας» που μαρτυρούσαν ότι υπήρχε χωριό εκεί.

Ευρήματα όμως υπήρξαν και σε άλλα σημεία, κατά τις περιγραφές των παλαιοτέρων, όπως στο λόφο «Κοκκινόχωμα» όπου λέγεται ότι υπήρχε ελληνικό νεκροταφείο κατά τη περίοδο της Τουρκοκρατίας και στη θέση «Βάριζες» στο καταράχι όπου ήταν το τούρκικο νεκροταφείο.

Στο σημείο αυτό θα παρουσιάσουμε ένα απόσπασμα από το βιβλίο του δασκάλου Βασιλείου Δάρα από Σέρβου, που εξέδωσε το 1988 με τίτλο «ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΤΟΥ ΣΈΡΒΟΥ» και κάνει σύντομη αναφορά στα ιστορικά των γύρω χωριών. Διαβάζουμε λοιπόν στο βιβλίο του κ. Δάρα:

ΚΟΚΚΙΝΟΡΑΧΗ (ΜΠΟΥΖΑ)

« Κατά παράδοση το χωριό έγινε, από κάτοικο προερχόμενο από το Μπούζα Μεσσηνίας, ο οποίος κατέφυγε εκεί καταδιωκόμενος κατά τους χρόνους της δουλείας.

Ο συνοικισμός αποτελέστηκε από λίγες καλύβες και χρησιμοποιήθηκε ως ορμητήριο των ληστών Ιωάννη και Αθανασίου Μπουζιώτη.

Στο κέντρο της Κοκκινοράχης βρίσκεται η εκκλησία Άγιος Κωνσταντίνος που τη δώρησε μετά την Επανάσταση ο γενναίος αρχηγός Δετώρος , ο οποίος έδρασε και προ της Επαναστάσεως. Διηγούνται μάλιστα πως κάποτε οι Τούρκοι πληροφορήθηκαν την ύπαρξη εκκλησίας και τη τέλεση λειτουργίας και ήρθαν για να ιδούν. Ερευνώντας όμως ,εξαπατήθηκαν γιατί ο Δετώρος πληροφορηθείς εγκαίρως τον ερχομό των Τούρκων , φρόντισε και μετέφερε άχυρα μέσα σ’ αυτή έτσι που παρουσίαζε όψη αχυρώνα. Έτσι οι επιδραμώντες έφυγαν χωρίς να πειράξουν κανένα.

Στο πάνω μέρος του χωριού λένε ότι υπήρχε μεγάλο οίκημα (πύργος) που μέσα σ’ αυτόν συγκεντρωνόταν από τον αγά της περιφέρειας ο φόρος των κατοίκων.

Σχετικά με το πληθυσμό : στα 1829 είχε 14 οικογένειες και 78 κατοίκους ,

το 1851 16 οικογένειες και 87 κατοίκους, το 1861 89 κατοίκους και το 1879 είχε 76 κατοίκους.»

Πρέπει να κάνουμε εδώ μια παρατήρηση

Απ’ όσο ξέρουμε, δεν υπήρχε εκκλησία Άγιος Κωνσταντίνος στο χωριό μας που αναφέρεται στο κείμενο του κ. Δάρα. Μήπως έγινε λάθος και η εκκλησία ήταν η Αγία Παρασκευή; Ή μήπως η εκκλησία Τα Εισόδια της Παναγίας; Δεν μπορούμε να δώσουμε σίγουρη απάντηση.

Στη δεκαετία του 1920 (1927), που πολλά άλλα χωριά της περιοχής μας άλλαξαν ονομασία, μετονομάστηκε το Μπούζα σε Κοκκινοράχη . Προφανώς από τον λόφο που υπάρχει στα δυτικά, με κόκκινο σκληρό χώμα (στουρνάρι) που λέγεται Κοκκινόχωμα.

Την εποχή που η διοικητική διαίρεση της Ελλάδας ήταν σε Δήμους (μέχρι το 1912), το χωριό υπαγόταν αρχικά στο Δήμο Λυκουρίας (1840-1842) και κατόπιν στο Δήμο Ηραίας. Από το 1912 έως το 2000, που ίσχυσε το σύστημα των κοινοτήτων, αποτελούσε συνοικισμό της κοινότητας Αετορράχης (Ζουλάτικα).

Παλαιότεροι κάτοικοι του χωριού λέγεται ότι είναι η οικογένεια των Βασιλοπουλαίων ή Μπουζιωταίων. Πιθανόν είναι απόγονοι του πρώτου κατοίκου από του Μπούζι Μεσσηνίας.

Στους εκλογικούς καταλόγους του 1850 (Γεν. Αρχεία του Κράτους) ήταν εγγεγραμμένοι 42 ψηφοφόροι και κυριαρχούσαν τα επώνυμα: Πανίτζας, Βασιλόπουλος, Θανόπουλος, Νικολόπουλος και λιγότεροι με τα επώνυμα: Αγγελόπουλος, Μιχόπουλος, Χρονόπουλος, Χρόνης, Σκούρτης, Ηλιόπουλος, Γιαννόπουλος, Γιωργακόπουλος. Το 1858 ήταν εγγεγραμμένοι 38 ψηφοφόροι.

Στις εκλογές του 1873 ψήφισαν 21 άτομα όπου εμφανίστηκαν για πρώτη φορά τα επώνυμα: Μαρινόπουλος, Αναστόπουλος, Πανόπουλος, Παναγιωτόπουλος, Γιανούτζος, Παρασκευόπουλος. Τα τελευταία χρόνια, πολλά από τα ονόματα αυτά δεν υπάρχουν. Έχουν προστεθεί όμως κάποια άλλα όπως: Γεωργόπουλος, Ασημακόπουλος, Μακρής, Διαμαντόπουλος.

Παραθέτουμε τα ονόματα των Κοκκινοραχιτών που πήραν μέρος στις εκλογές στις

28/1/1873 όπως ακριβώς είναι γραμμένα στους εκλογικούς καταλόγους που φυλάσσονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους :

Αθανάσιος Αγγελόπουλος του Αγγελή ετών 52

Ασημάκης Θεοδωρόπουλος του Θεόδωρου ετών 54

Αθανάσιος Θανόπουλος του Θάνου ετών 23

Βασίλειος Γιανούτζος του Αθανασίου ετών 23

Βασίλειος Παναγιωτόπουλος του Παναγιώτη ετών 30

Γεώργιος Αναστόπουλος του Ανάστου ετών 35

Γεώργιος Θανόπουλος του Θάνου ετών 30

Γεώργιος Πανόπουλος του Πάνου ετών 33

Δημήτριος Μαρινόπουλος του Μαρίνη ετών 50

Ηλίας Θανόπουλος του Θάνου ετών 40

Ηλίας Γιαννόπουλος του Ιωάννη ετών 23

Ιωάννης Ηλιόπουλος του Ηλία ετών 35

Κων/νος Χρονόπουλος του Χρόνη ετών 35

Μαρίνης Νικολόπουλος του Νικόλα ετών 24

Μίχος Παρασκευόπουλος του Παρασκευά ετών 40

Νικόλαος Αγγελόπουλος του Αγγελή ετών 35

Νικόλαος Ηλιόπουλος του Ηλία ετών 55

Παναγιώτης Πιανίτζας του Ιωάννη ετών 45

Πάνος Αγγελόπουλος του Αγγελή ετών 32

Σπήλιος Πιανίτζας του Αθανασίου ετών 31

Χρήστος Νικολόπουλος του Νικόλαου ετών 25

Όλοι είναι καταγεγραμμένοι με το επάγγελμα του γεωργού.

Γεώργιος Διαμαντόπουλος

Πρόεδρος ΔΣ του συλλόγου Κοκκινοραχιτών