Πέμπτη
25
Μαΐου
2017
Ανατ.: 05.06
Δύση: 19.44
Νέα Σελήνη
Ανάληψη του Χριστού, Γ' εύρεσις Τιμίας Κεφαλής Ιωάννου Προδρόμου

Online χρήστες

Έχουμε 86 επισκέπτες συνδεδεμένους

Επισκέπτες σελίδας

http://www.hitwebcounter.com website
Το χωριό μας

Η Κοκκινοράχη (Μπούζα η παλιά ονομασία) είναι μικρό χωριό, δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Ηραίας Αρκαδίας, κτισμένο σε πλαγιά και σε υψόμετρο 650 μέτρων. Κατεβαίνοντας από Σέρβου και αφού περάσουμε το χωριό Αράπηδες φθάνουμε στη Κοκκινοράχη, μετά από 3-3,5 χιλιόμετρα. Το χωριό συνδέεται οδικά με την έδρα του Δήμου, που είναι το Παλούμπα, μέσα από τη Λυσσαρέα και κατ’ επέκταση με τις υπόλοιπες περιοχές και αστικά κέντρα. Υπάρχει όμως η δυνατότητα να φθάσει κάποιος από τη δυτική πλευρά χρησιμοποιώντας το δρόμο Σταυροδρόμι-Αετορράχη-Κοκκινοράχη (έτος κατασκευής 1967-1968). Πάντως ο συντομότερος δρόμος για τους ταξιδιώτες από Αθήνα είναι από του Σέρβου, αλλά έχει τα μειονεκτήματα του χωματόδρομου με ότι αυτό συνεπάγεται (έτος κατασκευής 1978).


Κάντε κλικ εδώ για να δείτε φωτογραφία του χωριού από δορυφόρο (Google Maps)

Ιστορικά στοιχεία δεν έχουμε στη διάθεση μας που να μας πληροφορούν για την ακριβή περίοδο δημιουργίας του χωριού μας. Από μελετητές της ιστορίας της γενικότερης περιοχής μαθαίνουμε ότι στα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αναφέρεται το χωριό Μπούζι ή Μπούζα ή Μπούγα στο σύνολο των χωριών που αποτελούσαν το δήμο της Λιοδώρας κατά το 17ο και 18ο αιώνα.

Το χωριό παλαιότερα ονομαζόταν Μπούζα. Η λαϊκή παράδοση λέει ότι πήρε το όνομα από το πρώτο κάτοικο που καταγόταν από το Μπούζι Μεσσηνίας. Ο άνθρωπος αυτός ήρθε καταδιωγμένος και κυνηγημένος από τη περιοχή του -λέγεται ότι είχε σκοτώσει κάποιον Τούρκο- άγνωστο πότε ακριβώς, σίγουρα όμως κατά τη περίοδο της Τουρκοκρατίας. Βρήκε ασφαλές καταφύγιο στη περιοχή «Ούρα» (σημ. η Ούρα-της Ούρας) κάτω από το χωριό που ξέρουμε σήμερα και λίγο πιο πάνω από τη Γκούρα. Μια μέρα καθώς έβοσκε το κοπάδι του βορειότερα από το σημείο που κατοικούσε, βγήκε μέσα από τα πυκνά φυλλώματα (πατουλιές) και την οργιώδη βλάστηση ένας τράγος έχοντας βρεγμένα τα γένια του. Ο τσοπάνος έβγαλε το συμπέρασμα ότι εκεί έχει νερό. Λέγεται ότι το σημείο ήταν εκείνο που κατασκευάστηκε η βρύση, η οποία σήμερα έχει χωθεί από πέτρες και χώματα. Κατ’ άλλους είναι η στέρνα απ’ όπου ποτίζονται τα περιβόλια. Αυτό το γεγονός τον οδήγησε στο να μεταφερθεί ψηλότερα και να στήσει το νοικοκυριό του στο σημείο που είναι σήμερα ο Κάτου Μαχαλάς του χωριού. Μέχρι πρόσφατα οι κάτοικοι είχαν εντοπίσει ευρήματα στη περιοχή της «Ούρας» που μαρτυρούσαν ότι υπήρχε χωριό εκεί.

κατω Κοκκινοραχη

κατω Κοκκινοραχη

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Το κάτω χωριό

Ευρήματα όμως υπήρξαν και σε άλλα σημεία, κατά τις περιγραφές των παλαιοτέρων, όπως στο λόφο «Κοκκινόχωμα» όπου λέγεται ότι υπήρχε ελληνικό νεκροταφείο κατά τη περίοδο της Τουρκοκρατίας και στη θέση «Βάριζες» στο καταράχι όπου ήταν το τούρκικο νεκροταφείο.

Στη δεκαετία του 1920 (1927), που πολλά άλλα χωριά της περιοχής μας άλλαξαν ονομασία, μετονομάστηκε το Μπούζα σε Κοκκινοράχη. Προφανώς από τον λόφο που υπάρχει στα δυτικά, με κόκκινο σκληρό χώμα (στουρνάρι) που λέγεται Κοκκινόχωμα.

Την εποχή που η διοικητική διαίρεση της Ελλάδας ήταν σε Δήμους (μέχρι το 1912), το χωριό υπαγόταν αρχικά στο Δήμο Λυκουρίας (1840-1842) και κατόπιν στο Δήμο Ηραίας. Από το 1912 έως το 2000, που ίσχυσε το σύστημα των κοινοτήτων, αποτελούσε συνοικισμό της κοινότητας Αετορράχης (Ζουλάτικα).

Παλαιότεροι κάτοικοι του χωριού λέγεται ότι είναι η οικογένεια των Βασιλοπουλαίων ή Μπουζιωταίων. Πιθανόν είναι απόγονοι του πρώτου κατοίκου από του Μπούζι Μεσσηνίας. Στους εκλογικούς καταλόγους του 1850 (Γεν. Αρχεία του Κράτους) ήταν εγγεγραμμένοι 42 ψηφοφόροι και κυριαρχούσαν τα επώνυμα: Πανίτζας, Βασιλόπουλος, Θανόπουλος, Νικολόπουλος και λιγότεροι με τα επώνυμα: Αγγελόπουλος, Μιχόπουλος, Χρονόπουλος, Χρόνης, Σκούρτης, Ηλιόπουλος, Γιαννόπουλος, Γιωργακόπουλος. Το 1858 ήταν εγγεγραμμένοι 38 ψηφοφόροι. Στις εκλογές του 1873 ψήφισαν 21 άτομα όπου εμφανίστηκαν για πρώτη φορά τα επώνυμα: Μαρινόπουλος, Αναστόπουλος, Πανόπουλος, Παναγιωτόπουλος, Γιανούτζος, Παρασκευόπουλος. Τα τελευταία χρόνια, πολλά από τα ονόματα αυτά δεν υπάρχουν. Έχουν προστεθεί όμως κάποια άλλα όπως: Γεωργόπουλος, Ασημακόπουλος, Μακρής, Διαμαντόπουλος.

Οι περισσότερες οικογένειες ήταν τσοπαναραίοι με μεγάλα κοπάδια γιδοπροβάτων και οι υπόλοιπες είχαν μικρότερα κοπάδια με παράλληλη απασχόληση των ανδρών στη «μαστοριά».

Μετά τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου, που δοκιμάστηκε όλος ο λαός, ορθοπόδησαν και οι Κοκκινοραχίτες και έγιναν όλοι νοικοκυραίοι με γιδοπρόβατα, χωράφια, περιβόλια, αμπέλια, οπωροφόρα δέντρα κλπ. Παρήγαγαν τυροκομικά, σιτάρι, αραποσίτι, κρασί, λαχανικά, φρούτα και τα τελευταία χρόνια αρκετά μεγάλη ποσότητα ελαιόλαδου.

Μέχρι τη δεκαετία του ’50 λειτουργούσαν στο χωριό μας καμίνια παραγωγής ασβέστη και κεραμιδιών. Τα ασβεστοκάμινα τα λειτουργούσαν οι Ηλίας Γεωργόπουλος και Ηλίας Σκούρτης στις θέσεις «Λαιμούλι», «Μαντόνα», «Αρατριανταφύλλι» και ο Βασίλης Αγγελόπουλος (Λεϊμόνης) στο ρέμα «Καγκέλθη» που η τοποθεσία πήρε από τότε το όνομα «Καμίνι». Έβγαζαν πέτρες από το βουνό, τις έχτιζαν θολωτά και άναβαν φωτιά στο εσωτερικό του θόλου την οποία κρατούσαν συνεχώς αναμμένη για οκτώ ημέρες. Η φωτιά μετέτρεπε τις πέτρες σε ασβέστη με το οποίο έχτιζαν τα σπίτια τους.

Το κεραμοποιείο λειτουργούσαν ο Ηλίας Γεωργόπουλος και Νικολός Νικολόπουλος (Μαδούρης) δυτικά από τα αμπέλια του χωριού και πάνω από το ρέμα της «Λιούτσας», στην ανατολική της πλευρά, λίγο πριν ενωθεί με το χείμαρρο «Γκούρα». Εκεί κατασκευαζόταν ο πηλός τον οποίο πατούσαν σε επίπεδη συμπαγή επιφάνεια, κατόπιν τον έκοβαν και τον έψηναν με τελικό προορισμό την κατασκευή κεραμιδιών. Κάποιοι κάτοικοι δούλεψαν εκεί ως εργάτες –πατητές.

Σήμερα η Κοκκινοράχη αποτελείται από 14 σπίτια (συν κάποιες επεκτάσεις των πατρικών από αδέρφια) και κατοικούν μόνιμα 12 άτομα. Τα σπίτια του χωριού είναι αραιά κατασκευασμένα, γιατί έτσι εξυπηρετούσαν τους σκοπούς της παλιάς εποχής, αφού όλοι είχαν στάβλους, μαντριά και κήπους. Τώρα, έχουν βέβαια το μειονέκτημα της μη κοντινής γειτνίασης των λιγοστών κατοίκων για παροχή βοήθειας στην έκτακτη ανάγκη, αλλά έχουν και το πλεονέκτημα της αυτονομίας, όταν τα καλοκαίρια γεμίζουν από κόσμο και δεν ενοχλούν τους γείτονες. Όλες οι οικογένειες έχουν ανακαινίσει τα σπίτια τους, σημάδι πολύ ελπιδοφόρο για το μέλλον του χωριού.


Η πλατεία

Οι καταγόμενοι από το χωριό, το επισκέπτονται συχνά από την Αθήνα και τα άλλα αστικά κέντρα τα Σαββατοκύριακα και μάλιστα όλες οι γενιές, μικροί και μεγάλοι. Επίσης πολλοί το επισκέπτονται το Πάσχα και το καλοκαίρι, ειδικά τη περίοδο του πανηγυριού.

Δεν θα ήταν υπερβολικό αν λέγαμε ότι το χωριό μας γνωρίζει την περισσότερη κίνηση από τις 15 Νοεμβρίου μέχρι τις 10 Δεκεμβρίου, την περίοδο δηλαδή συλλογής της ελιάς. Τότε τα χωράφια μας σφύζουν από ζωή. Ακούγονται παντού φωνές, γέλια, πειράγματα, ραβδίσματα και οι δρόμοι κατακλύζονται από αυτοκίνητα. Όπως λέει η τοπική λαϊκή παράδοση τότε “καπινίζουν όλα τα σπίτια”. Μετά το κάματο της δουλειάς πραγματοποιούνται βραδινά γεύματα δίπλα στο τζάκι με καλό φαγητό, κρασί, τσίπουρο, αστεία και γέλια.

Σε αντίθεση με άλλα μεγαλύτερα χωριά, στη Κοκκινοράχη λειτουργεί καφενείο-παντοπωλείο (Παναγιώτης Θανόπουλος) στο κέντρο του χωριού δίπλα από τον κεντρικό δρόμο, που εξυπηρετεί βασικές ανάγκες των κατοίκων και των περαστικών.

 

πανω Κοκκινοραχη

πανω Κοκκινοραχη

Το πάνω χωριό

 

Ύδρευση και ηλεκτροφωτισμός του χωριού

 

βρυση Μπροϊστόκου-Κοκκινοραχη

βρυση Μπροϊστόκου-Κοκκινοραχη

Ότι απέμεινε από τη βρύση "Μπροϊστόκου"

 

Η Κοκκινοράχη υδρεύεται από την πηγή "Μπροϊστόκου" που βρίσκεται λίγα μέτρα πριν την είσοδο του χωριού κατεβαίνοντας από Αράπηδες. Η μεταφορά του νερού στο χωριό έγινε το 1969 και ακολούθησε λίγα χρόνια μετά η υδροδότηση των σπιτιών.

κατου-βρύση, Κοκκινοραχη

 

Όμως τα τελευταία χρόνια, αφ’ ενός με τις αλλαγές στις κλιματολογικές συνθήκες και την έλλειψη ποσότητας νερού αφετέρου με την αλλαγή στις συνήθειες των νοικοκυριών, το νερό είναι λιγότερο του απαιτούμενου. Έτσι με τη βοήθεια του Δήμου εξασφαλίστηκε επιπλέον ποσότητα για την καλύτερη εξυπηρέτηση των κατοίκων. Στο κάτω χωριό, στο δρόμο που οδηγεί στα αμπέλια και στα περιβόλια, υπάρχει βρύση που έχει χωθεί από πέτρες και χώματα, η λεγόμενη Κάτου Βρύση. Στα σχέδια του Συλλόγου είναι η επισκευή και η ανάδειξη αυτής της βρύσης.

 

 

Η κάτου-βρύση

 

 

Το χωριό ηλεκτροδοτήθηκε το 1973.

 

Το δημοτικό μας σχολείο και οι δάσκαλοι.

Στη Κοκκινοράχη λειτούργησε Δημοτικό σχολείο από το 1965 έως το 1976. Πριν το 1965 οι μαθητές πήγαιναν στο δημοτικό σχολείο της Αετοράχης και μετά το 1978 δεν είχαμε πλέον μαθητές λόγω της εσωτερικής μετανάστευσης. Κατά το χρονικό διάστημα που λειτουργούσε το σχολείο έρχονταν μαθητές από το χωριό Αράπηδες. Εδώ θα σημειώσω νοσταλγικά τους στενούς δεσμούς που έχουμε με τους Αραπαίους, ειδικά με τα παιδιά εκείνης της χρονικής περιόδου που περάσαμε τα μαθητικά μας χρόνια μαζί και κουβαλάμε πολλές αναμνήσεις.

Kokkinorachi-sxoleio

Οι δάσκαλοι που υπηρέτησαν στο σχολείο μας είναι: Παναγιώτης Σιαμπέκος από Μάναρη Αρκαδίας, Δημήτρης Κρεββατάς από Όχθια, Ιωάννης Μπερδούσης από Σαρακίνι, Φώτης Σταυρόπουλος από Σαρακίνι, Δημήτρης Καρδαράκος από Λευκοχώρι & Χρήστος Καρβέλας από την Άρτα.

Το σχολείο στεγαζόταν στο ισόγειο της κατοικίας του Κων/νου Χρονόπουλου.

 

 

 

 

 

 

 

Οι γιορτές στο χωριό, οι εκκλησίες και τα ξωκλήσια μας.

Στις 21 Νοεμβρίου οι Κοκκινοραχίτες κάνουν ένα διάλειμμα από το μάζεμα της ελιάς και παρακολουθούν τη Λειτουργία στην εκκλησία «Τα Εισόδεια της Θεοτόκου», που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Η γιορτή της Παναγίας 21 Νοεμβρίου ονομαζόταν από τους παλιούς «της Παναγίας της Μεσοσπορίτισσας» επειδή γιόρταζε στα μέσα περίπου της σποράς των χωραφιών.

Εισοδια Θεοτόκου-Κοκκινοραχη

Εισοδια Θεοτόκου-Κοκκινοραχη

Η άλλη εκκλησία του χωριού γιορτάζει στις 23 Αυγούστου την Απόδοση της Κοίμησης της Θεοτόκου που σημαίνει η μετά οκτώ μέρες επανάληψη της γιορτής, αλλά ο λαός μας το έχει συνδυάσει με τα «εννιάημερα»,το μνημόσυνο που κάνει στους αποθανόντες συγγενείς εννιά ημέρες μετά, γι’ αυτό η γιορτή της Παναγίας την ημερομηνία αυτή αποκαλείται λαϊκά «Της Παναγιάς τα εννιάημερα».

Τότε διοργανώνεται πανηγύρι αμέσως μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας στο περίβολο της εκκλησίας, κάτω από τα πλατάνια και τις ακακίες, παραδοσιακά, όπως τα παλιά χρόνια. Διατίθεται κρέας βραστό αλλά και σουβλάκια για τις νεότερες ηλικίες ενώ η δημοτική ορχήστρα του καλού μας φίλου για 28 συνεχόμενα χρόνια (από το 1981), Δημήτρη Ρέππα παίζει τραγούδια του τόπου μας.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι έχουμε πιστούς φίλους από τα γύρω χωριά, που μας τιμάνε κάθε χρόνο με την παρουσία τους, για πολλές δεκαετίες, στηρίζοντας έτσι τη συνέχειά του και τους ευχαριστούμε ολόθερμα. Είναι από τα λίγα πανηγύρια της περιοχής που κρατούν το παραδοσιακό χαρακτήρα και ύφος. Αποτελεί δε την κορυφαία εκδήλωση του χωριού.

Αποδοση Κοίμησης Θεοτόκου-Κοκκινοραχη

πανηγυρι Κοκκινοραχη

 

Στο δρόμο Κοκκινοράχης – Λυσσαρέα, στη θέση Αραψωμάκι, υπάρχει εκκλησάκι-εικονοστάσι, αφιερωμένο στον Άγιο Σώστη, κατασκευασμένο από την Σταθούλα Χρονοπούλου (1961) και συντηρημένο από την οικογένεια Κ. Χρονόπουλου, που στολίζει ιδιαίτερα το τοπίο.

Μέχρι πριν λίγα χρόνια σώζονταν ερείπια της εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής κάτω από το χωριό στο δρόμο για τα περιβόλια.

Στη δυτική πλευρά του ρέματος «Λιούτσα» υπήρχε μικρό και φτωχό εκκλησάκι, ο Άγιος Θανάσης του οποίου σώζονται τμήματα θεμελίων, η περιοχή δε έχει ονομαστεί Αγιοθανάσης.

Βόρεια του χωριού, στη περιοχή «Αραβλάκα», υπήρχε εκκλησία που δεν ξέρουμε σε ποιόν Άγιο ήταν αφιερωμένη. Οι κάτοικοι είχαν δώσει στη τοποθεσία αυτή το όνομα «εκκλησιά».

 

Ο Πολιτιστικός μας Σύλλογος.

Οι Απανταχού Κοκκινοραχίτες έχουν ιδρύσει Πολιτιστικό Σύλλογο με έδρα την Αθήνα από το 1965, που άλλοτε δυναμικά και άλλοτε χαλαρά δραστηριοποιείται σε διάφορα επίπεδα όπως πολιτιστικές εκδηλώσεις, διάφορα έργα στο χωριό κ.λ.π. Μεγάλο επίτευγμα των τελευταίων χρόνων είναι η κατασκευή εκ θεμελίων πολιτιστικού κέντρου στο χωριό (αίθουσα πολλαπλών χρήσεων) από τα έσοδα του συλλόγου, διάφορες επιχορηγήσεις και ιδιωτικές προσφορές. Ένα έργο ιδιαιτέρως χρήσιμο.

Πολιτιστιο Κέντρο Κοκκινοράχης

πολιτιστικο κεντρο Κοκκινοραχης

 

 

εκκλησια και ΠΣΚ Κοκκινοραχης

εγκαινια ΠΣΚ Κοκκινοραχης

 

 

 

Γεώργιος Διαμαντόπουλος

Πρόεδρος ΔΣ του Συλλόγου Κοκκινοραχιτών

scroll back to top